Маған жақсы мұғалім бәрінен де артық, өйткені мұғалім мектептің жүрегі!
Республикалық апталық газеті

I.Jansu'gіrov atyndag'y Jetіsy' memlekettіk y'ni'versi'tetіnіn' rektory: Aqparattyq tehnologi'i'a s'eberlіkkk


7 ноября 2017, 10:48 | 1 065 просмотров



I. Jansu'gіrov atyndag'y Jetіsy' memlekettіk y'ni'versi'tetіnіn' rektory, geografi'i'a g'ylymynyn' doktory, professor, Y.Altynsari'n atyndag'y Qazaq bіlіm akademi'i'asynyn' akademi'gі Qy'at Bai'myrzaev bіlіm ordasynyn' 45 jyldyg'y qarsan'ynda jy'rnali'stermen ju'zdestі. Oryndy suraq, utymdy jay'ap sabaqtastyq tay'yp, erkіn jalg'asqan suhbat jarasymdy ko'n'іl-ku'i'de o'rbіdі. Ne ai'tyldy, ko'kei'de ju'rgen oi'-pіkіrler bіr arnag'a tog'ysty ma? Tolg'ana ai'tylg'an tolg'ay'dyn' tu'i'іndі tustaryn nazarlaryn'yzg'a usynai'yq.

– Qy'at Maratuly, oblys, respy'bli'kamyz g'ana emes, a'lemdіk ken'іstіkten de o'z ornyn alg'an bіlіm ordasy tari'hynyn' teren'de ekendіgі belgіlі. Bu'gіngі zaman talaby den'gei'іnde merei'toi'g'a qandai' jetіstіkpen keldіn'іzder?

– S'an'yrag'y o'tken g'asyrda ko'terіlіp, jastarg'a bіlіm nuryn sepken, alg'as'ynda i'nsti'ty't, kei'іnnen y'ni'versi'tet da'rejesіne ko'terіlgen jog'ary oqy' ornynyn' іrgesі qalang'an ku'nnen abyroi'yn bi'іktetіp keledі. So'zіmіz da'i'ektі boly' u's'іn myna bіr derekterge ju'gіnsek. Bіzdіn' y'ni'versi'tettі 45 jyldyn' іs'іnde 49 myn' tu'lek bіtіrіptі. Olardyn' іs'іnde 35 myn' bіlіmger pedagogi'kalyq mamandyqty men'gergen eken. U'lken u'mіtpen i'nsti'ty't tabaldyryg'yn attap, keles'egіne nyq qadam basqan by'yn o'kіlderіnіn' aldy g'arys'ker, Halyq qaһarmany (Ai'dyn Ai'ymbetov), g'alym, jazy's'y, bedeldі qog'am qai'ratkerlerі. Elіmіzdіn' man'yzdy salalarynda jemіstі qyzmet atqaryp ju'rgender sany qans'ama. Solardyn' ko'bі s'a'kіrtterіnіn' ju'regіne jol tapqan qadіrlі ustazdar. Negіzіnen mug'alіmderdі dai'arlai'tyn oqy' orny 2007 jyldan bastap ka'sіptіk, g'ylymi'-pedagogi'kalyq bag'yttag'y magi'strlar, fi'losofi'i'a doktorlaryn qatarg'a qosa bastady. Ay'yzben ai'ty'g'a on'ai', munyn' іs'kі qupi'i'asyna u'n'іlіp ko'rsen'іz qyry'ar en'bek, mol іzdenіs jatyr. Bіlіm bery'dіn' negіzgі ju'i'esіne sa'i'kes mektepterge, kolledjderge, jog'ary oqy' oryndaryna mug'alіm dai'arlay'dy zaman ag'ymyna qarai' sony jan'alyqtarmen us'tastyry' mіndetі ty'yndady. Bul o'rkeni'ettі elderdіn' qataryna qosyly'g'a aparar to'te jol. Og'an qalai' qol jetkіzemіz? Damyg'an elderdіn' zamanay'i' u'lgіlerіn pai'dalany'dyn' joldary qandai'? Menі y'ni'versi'tettіn' jeteks'іsі retіnde osy suraqtar mazalai'dy. Elbasynyn' bіlіm salasy qyzmetkerlerіnіn' aldyna qoi'g'an mіndetterіn ju'zege asyry' bag'ytynda ju'i'elі qyzmet atqary' qag'i'dasyn bass'ylyqqa alyp kelemіn. O'zіmіzde bar mu'mkіndіktі ju'zege asyry' es'qai'da qas'pai'dy. S'etelderdegі bedeldі bіlіm ordalarynyn' mol ta'jіri'­belerіnen u'i'reny'іmіz kerek. Sodan kei'іn de, oqyty's'ylar men sty'dent­terdіn' akademi'i'alyq utqyrlyg'yna ­nazar ay'darylady. 170-ten astam ­magi'strant pen bіlіmgerlerіmіzdіn' Germani'i'a, Pols'a, I'spani'i'a, I'tali'i'a, Tu'rki'i'a, Resei' ja'ne tag'y basqa s'etel memleketterіnіn' y'ni'versi'tetterіnde bіlіmderіn pysyqtay'y – osynyn' da'lelі. Y'ni'versi'tetіmіzge AQS', Kanada, Bolgari'i'a, C'ehi'i'a, Latvi'i'a, basqa da s'eteldіk іrgelі oqy' oryndarynan 60-tan astam g'alymdy s'aqyrtyp, s'a'kіrtterіmіz da'rіsterіn tyn'dady. Bul bіlіmgerlerdіn' oi'-o'rіsіn jetіldіry'ge bag'yttalg'an ti'іmdі qadam. Y'ni'versi'tette qolg'a alyng'an bіlіm bag'darlamasyndag'y mamandandyrylg'an akkredi'tatsi'i'a o'z jemіsіn berdі. 2017 jyly jog'ary oqy' oryndary arasyndag'y ulttyq rei'ti'ngte y'ni'versi'tetіmіz 12-s'і oryng'a turaqtady. Halyqaralyq rei'ti'ng boi'yns'a Qazaqstandag'y 95 jog'ary oqy' ornynyn' arasynda JMY'-dіn' 27-s'і oryndy i'eleny'і – jetken jetіstіkterіmіzdіn' bіr belesі. Bi'yl bіrіns'і ret ai'maqtyq rei'ti'ngte Ey'ropa ja'ne Orta Azi'i'ada damyp kele jatqan ozyq oqy' oryndarynyn' qataryna qosyldyq. Bul jetіstіkter bіzdіn' oqyty's'ylarymyzdyn', alg'a umtylg'an s'a'kіrtterіmіzdіn' ynta-jіgerіnіn' arqasynda ju'zege asty.

– HHI g'asyr – aqparat g'asyry dep jatamyz. Aqparattyq tehnologi'i'anyn' bіlіm bery' ju'i'esіndegі orny qandai'?

– Bul ju'i'e a'lemdegі g'ylymi' jetіs­tіk­terdі i'gery'ge, bіlіm men ka'sіbi' s'eberlіkke jol as'ady. Y'ni'versi'­tetіmіzde elektrondyq keste jumys іstei'dі. Oqyty's'ylar, sty'dentter, ata-analar sabaq kestesіn g'alamtor arqyly ko'redі. Da'rіs kezіnde oqy' quraly retіnde pai'dalanylady. Oqy' ornynda myn'nan astam kompi'y'ter bolsa, onyn' 94 pai'y­zy g'alamtor jelіsіne qosylg'an. Bul kіtaphananyn' oqy' zalynda, jataqhana­larda pa'nder boi'yns'a jeke jumys jasay'g'a mu'mkіndіk ty'g'yzady. G'alamtor oqyty's'ylar men qyzmetkerlerdіn' a'rtu'rlі ky'rstarg'a, semi'narlarg'a, onlai'n-konferentsi'i'alarg'a qatysyp, bіlіmderіn s'yn'day'yna ja'rdemdesedі. Sondai'-aq otandyq ja'ne s'eteldіk y'ni'versi'tetterdegі a'rіptesterіmіzben bai'lanysyp, a'rtu'rlі ma'lіmetter aly'g'a qolai'ly. Sty'dentterdі qas'yqtan oqyty'dy damyty' bag'ytynda da ti'іmdіlіgі basym.

– Sіzderde «to'rtіns'і bi'lіk» o'kіlderіn dai'arlai'tyn jy'rnali'st mamandyg'y da bar. Olarg'a qans'alyqty jag'dai' jasaly'da?

– O'zderіn'іzge jaqyn ka'sіp bolg'an­dyq­tan bu'i'rekterіn'іzdіn' burylg'andyg'yn tu'sіnіp otyrmyn. Bu'gіn Sіzdermen etene jaqyn a'n'gіme o'rbіtіp otyrg'anymyzdyn' o'zі aqparat quraldary qyzmetkerlerіne degen ystyq yqylasymyzdyn' belgіsі. Aralaryn'yzda bіzdіn' tu'lekterіmіz de bar. Aq pen qarany ai'yryp, bu'gіngі tynys-tіrs'іlіktі halyqqa jetkіzetіn jy'rnali'st mamandyg'yn tan'day's'ylarg'a da jag'dai' jasalg'an. Olardyn' teori'i'alyq bіlіmderіn ta'jіri'bemen us'tastyry'laryna ko'n'іl bo'lіngen. Ai'yna ekі ret «Jetіsy' y'ni'versi'tetі» gazetі s'yg'yp turady. Jas talapkerler osynda ta'jіri'belі qalamgerden ta'lіm alyp, gazet s'yg'ary'dyn' qyr-syrymen tanysady. Zaman talabyna sai' telehabar ju'i'esіn damyty'g'a ereks'e ko'n'іl bo'ly'demіz. Qazіrdіn' o'zіnde y'ni'versi'tet jan'alyqtary s'a'kіrtterіmіzge, jalpy ko'rermenderge ko'gіldіr ekran arqyly jol tarty'da. Osy merei'lі toi'ymyzg'a arnalg'an bag'darlama s'en'berіnde qazan ai'ynyn' 26-synda qajettі zamanay'i' qondyrg'ylarmen jabdyqtalg'an, telehabar dai'arlai'tyn sty'di'i'a as'yldy. Osyny qy'anys'pen jetkіze alamyn.

– Sіzderdіn' basty maqsattaryn'yz sapaly kadr dai'arlay' ekendіgі belgіlі. Osy orai'da sty'dentterge berіlіp otyr­g'an qandai' artyqs'ylyq, jen'іldіkterіn'іz bar?

– Sty'dentter u's'іn barlyq jag'dai'dy jasay'g'a tyrysyp kelemіz. Jylyna ekі ret belsendі sty'denttermen kezdesy' o'tkіzemіn. Olar o'zderіne ne qajet, ne jetіspei'dі, qandai' usynys-tіlekterі bar, sony as'yq ai'tady. Sol boi'yns'a jospar jasalyp, qajettі qural-jabdyqtar, oqy'lyqtar alynyp, a'ley'mettіk ko'mekter jasalady. Sty'dentterdіn' oqy'g'a degen yntasyn arttyry' u's'іn oqy' aqysyna 15 pai'yzdyq jen'іldіk berdіk. A'r sty'denttіn' 1 semestr boi'g'y oqy' u'lgerіmіn nazarg'a ala otyryp, oqy' to'lemaqysyna pai'yzdyq jen'іldіktі belgіlei'mіz. Jataqhana ata-anasyz qalg'an jastarg'a tegіn berіledі. Ol jerde jaqsy turmystyq qyzmet ko'rsetіlіp, bos y'aqyttarynda kіtaphanadag'y g'ylymi', a'debi' s'yg'armalardy pai'dalany'laryna mu'mkіndіk ty'g'yzylg'an. S'a'kіrtterdіn' ti'i'anaqty, bіlіm aly'ymen bіrge olardyn' boi'yndag'y basqa da іzdenіs qabіletterіne nazar ay'darylady. Ulttyq ja'ne bu'gіngі zaman u'lgіsіndegі o'nerge ma'n berіledі. U'zdіkterіmіz qalalyq, oblystyq, respy'bli'kalyq, halyqaralyq bai'qay'larda baqtaryn synap, jen'іspen oralyp ju'r. Solardyn' qatarynda 2016 jyly Qyrg'yzstan Respy'bli'kasynda o'tken Halyqaralyq festi'valda bіrіns'і oryn alg'an «S'ag'ala» ansamblіn atay'g'a bolady. «Jas tu'lek» sty'dentter drama teatrynyn' talantty jastaryn da maqtan tutamyz. «Ko'n'іldі, tapqyrlar kly'by» mu's'elerіnіn' arqasynda du'ni'ege kelgen «S'apalaq», «Kreati'v» komandalary qala, oblys ma'deni' s'aralarynda ko'rіny'men qatar Astana, Almaty, Pavlodarda o'tken o'ner sai'ystarynan tabyspen oraldy. Oblys a'kіmdіgіnіn' ui'ymdastyry'ymen ju'zege asqan «Ko's'bass'y – 2016» bai'qay'ynda Nurjan Jetpіsbaev, Aqbota A'y'ken, Temіrlan Bo'genbaev «U'zdіk sty'dent», «Jasyl el sarbazy», «Jas erіktі» nomi'natsi'i'alaryn jen'іp aldy. To'rtіns'і ky'rs sty'dentterі Ajar Saparova, Qundyz Muqas'eva Tun'g'ys' Prezi'dent qorynyn' sti'pendi'i'asyn i'elendі. Y'ni'versi'tette a'rtu'rlі buqaralyq sporttyq s'aralar o'tkіzіlіp turady. Jarystarda bi'іk belesterden ko'rіngen sports'y jastarymyzdyn' qatary jyldan-jylg'a ko'bei'іp keledі. Qazіr y'ni'versi'tet s'en'berіnde Qazaqstan Respy'bli'kasy jog'ary oqy' oryndary arasynda sporttyn' 7 tu'rіnen (sambo, regbi', ay'yr atleti'ka, erkіn ku'res, sadaq aty'dan, jag'ajai' volei'boly, boks).Y'ni'versi'ada o'tkіzіly'de. Oqy' ornynyn' 2017-2020 jyldarg'a josparlang'an damy' strategi'i'asynan ty'yndai'tyn mіndetterdі ju'zege asyry' bag'ytynda jan'a o'ndіrіstіk-tehnolo­gi'i'alyq ja'ne aqparattyq i'nfraqu­ry­lymdy jetіldіry'ge, bіlіm kes'enіn odan a'rі damyty'g'a ko'n'іl bo'lіnedі.

– A'n'gіmen'іzge raqmet.

Подробнее: https://tengrinews.kz/page/translate/


Комментарии


Комментариев нет.

Контент устарел, комментирование закрыто