Маған жақсы мұғалім бәрінен де артық, өйткені мұғалім мектептің жүрегі!
Республикалық апталық газеті

Белгісіз қосылғышы бар теңдеуді шешу


29 июля 2022, 08:45 | 822 просмотра



Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

 1.2.2.2. теңдеуді іріктеу арқылы және қосу, азайту байланысының негізінде шешу                                                                                                                                      

Сабақ мақсаттары

Белгісіз қосылғышы бар теңдеуді шешу дағдысын қалыптастыру. Осы түрдегі теңдеу шешімінің алгоритмін құрастыру.                                                                 

Бағалау критерийлері

Белгісіз қосылғышы бар теңдеуді шеше алады;

Теңдеуді шешудегі өз іс-әрекеттеріне түсініктеме жасауды үйренеді.

Теңдеуді қосу және азайту амалдарының байланысына сүйеніп шешеді.

Тілдік мақсаттар

Белгісіз қосылғышпен берілген теңдеуді шешу алгоритмін талқылау және сабақ бойы дұрыс тұжырымдауды қолдауымен терең түсінеді және сауатты сөйлеуді қалыптастырады.

Пәнаралық байланыстар

Бейнелеу өнері, музыка, әдебиеттік оқу,дүниетану,көркем еңбек,ағылшын тілі,орыс тілі

Ресурстар

Интербелсенді тақта ,   оқулық,суреттер,қорапша,кубик,,стикер.

«Сандық сәулесі»  схемасы    Әр оқушыға арналған:  1 ламинатталған қағаз парағы; маркерлер; моншақ түрлері, жұмыс дәптері,смайликтер,лента түрлері.

Бастапқы білім

Теңдеудің,  «бөлік», «бүтін» терминдердің мағынасын біледі. Қосуға берілген жай теңдеуді таңдау тәсілімен шешуді меңгерген.

 

Сабақтың  жоспарланған    кезеңдері

                                              Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Бағалау түрлері Ресурстар

 Сабақтың басы

 

3минут

Ұйымдастыру кезеңі        «Санау» әдісі бойынша                                                                                              1,2,3 сандарын ретпен саната отырып 3 топқа бөлу                                            Ынтымақтастық атмосфера қалыптастыру  «Ыстық лебіз»                                                 -Балалар, айналамызда көңіл-күйі көтерінкі, жақсы адамдардың болғанын бәріміз ұнатамыз.Достарымыздың қолдап,құрметтеп сыйлағанын қалаймыз. Ендеше бәріміз бірге достық туралы өлеңімізді айтайық.                                                                                                                     Дос болайық бәріміз,  Жарасып тұр әніміз.                                                                       Тыныштықты сақтаймыз, сақтаймыз.  Атсын күліп таңымыз                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Сабақтың ортасы

4-мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3-мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6-мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3-мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4-мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2мин

 

10мин

 

 

 

 

 

5мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«Білім зерттеу» логикалық сұрақтар «Он сұрақ» әдісі

1. 10 мен 20 ның қайсысы артық? 20

2. Жақшасы бар өрнекте бірінші қайсы орындалады? жақша

3.Өзара кері амалдарды ата? +,-

4. 1 сағатта қанша минут бар? 60 минут

5. Аптада неше күн бар?  7 күн

6.Уақытты көрсететін құрал?  /сағат/                                                        7.Ұзындықтың өлшем бірлігін ата? См, дм.                                                                    8. Масса өлшем бірлігін ата? Кг

9. Көлемнің өлшем бірлігін ата? Литр

10.Әріпті және санды өрнекті айтып жибер? 7+х,  2+5.

 

(Ұ)  Оқушыларға теңдеу ұсынылады                 6 + х = 8

-        Мұндай теңдік қалай аталады? (теңдеу)

-        Теңдеу дегеніміз не? /белгісіз саны бар теңдік/

-        Қосудың компоненттерін кім атап береді?

-        Теңдеуді қалай шешуге болады?

(қосындының мәнінен 2-ші қосылғышты аламыз)

6 + х = 8

х = 8 – 6

х = 2

Тексереміз:   6 + 2 = 8       

                             8 = 8

Бағалау критерийі

Дескрипторы

Белгісіз қосылғышы бар теңдеуді шеше алады;

Қосындының компоненттерін айтады, біледі.

Теңдеуді  шешеді.

Теңдеудің шешімін тексереді.

Теңдеуді шешу алгоритмін біледі.

Қолмен белгі беру әдісі

(/)  «Бас бармақпен» бағалау.

 

(МК)  -Балалар, мына сандық сәулеге қарайық.

 

                                                6          х             

—

 


                            8

 

(Ұ)  Тексеру. Төмендегі сұрақтарға жауап беруін сұрау.

- Осы сандық сәулесінен бөлік пен бүтінді ата.

- Не белгілі? (бірінші қосылғыш)

- Ол бөлік пе немесе бүтін бе? (бөлік)

- Екінші бөлік неге тең? (х)

- Бүтін неге тең? (8)

- Белгісіз сан  неге тең? (2)

- Теңдеуді белгісіз қосылғыштарды табу үшін үшін олардың қайсысын қолданамыз ?

(Егер бөлікті табу керек болса, бүтіннен басқа бөлікті алу керек деген қорытынды жасау керек. Ендеше белгісіз қосылғышты табу үшін қосындыдан белгілі­ қосылғышты азайту керек) (теңдеуді шешу алгоритмін)

Бағалау критерийі

Дескрипторы

Теңдеуді қосу және азайту амалдарының байланысына сүйеніп шешеді.

Бөлік пен бүтінді ажырата алады.

Белгісіз қосылғышты азайту арқылы таба алады.

Теңдеудің шешу алгоритмін біледі

 

 

3. Оқулықпен жұмыс

 Топпен жұмыс 3 топ

Теңдеудегі белгісіз қосылғышты тап

А 4 жазып теңдеуді шешіп 4 оқушы шешу жолын толық түсіндірмесін айтады,дәлелдейді

9+Х=19       у+8=20       a+20=100      в+50=90

Х=19-9        у=20-8        а=100-20        в=90-50

Х=10            у=12           а=80               в=40

9+10=19      12+8=20      80+20=100    40+50=90

19=19             20=20        100=100         90=90

(Т)  «Болжау» әдісі

(Т)  - Туннельде неше вагон бар? Оқушыларға туннельдің ішіндегі көрінбей тұрған вагондар санын жұппен талдауды және шешуді ұсынамын. Олар

2 санынан 15 санына дейін бір саннан біртіндеп санайды, себебі 2 вагон туннельден шығып тұр, ал 15 вагон әлі туннельге кірген жоқ. Мұндай теңдіктерді құрастыруға болады:

 2 + х = 14.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Шығарып көр      Бірге ойлаймыз әдісі

Суретті берілген текшелерден  теңдеу құрып тақтаға 2 оқушы шығарады

 

4. Ойнайық та, ойлайық!

(Д)   «Көршіңмен ойна» ойыны

 

Оқушыларға ойын ойнауды ұсынамын. Оларға моншақ салынған қорапты беремін.

Ойын шарты:  Бірінші ойыншы қораптағы моншақтарды санайды да, сол санды есінде сақтайды. Содан кейін ол екінші ойыншыға­ қорапты беріп, ондағы моншақтарды санап, шыққан санды есте сақтауын ескертеді. Осыдан кейін бірінші ойыншы қорапқатағы бірнеше моншақ салады. Бұл — оның қарсыласы  табу үшін жасырылған белгісіз бөлік. Екінші ойыншы моншақтарды қайта санап, “Қанша моншақ қосылды?” деген сұраққа ауызша жауап беруі тиіс. Сонан кейін олар рөлдерімен ауысады.

Бағалау критерийі

Дескрипторы

Белгісіз бөлікті табуды үйренеді.

Өз іс-әрекеттеріне түсініктеме жасайды, оған  теңдеуді құруды үйренеді.

Тапсырманы орындау барысында бүтінді алу үшін белгілі  бөлікке қандай да бір санды қосу тәсілін бекітеді.

 

 

Сергіту сәті

5.Дәптермен  жұмыс  (Ө)       41-42 жұмыс парағы

Бағалау критерийі

Дескрипторы

Теңдеуді шешудегі өз іс-әрекеттеріне түсініктеме жасауды үйренеді.

Белгісіз қосылғыштарды теңдеудің шығару жолдарын біледі;

Теңдеудің шығару жолдарын жазады.

 

«Ой толғау» ауызша орындату

Сурет бойынша теңдеу  құру

1-топ

 

 + Х=

 

2 топ

 

 

Х+ =

 

 

 

3 топ

 

Х+       =     

 

 

 

(Т)  Теңдеуді шешуді сынып алдында тақтада орындауға болады. Оқушылар  кезекпен тақтаға шығады және теңдеудің шешу жолын толық түсіндірмесімен айтып, теңдеуді шығарады:

            Теңдеуді оқимын…;

Бұл теңдеуде қосылғыш — ..., қосынды —…;

            Белгісіз қосылғыш. Белгісіз қосылғышты табу үшін қосындыдан белгілі қосылғышты азайтамын;

            х — айырма … және … тең;

            Жауап: х тең

Бағалау критерийі

Дескрипторы

Белгісіз қосылғышы бар теңдеуді шеше алады;

 

Белгісіз қосылғышы бар теңдеу компоненттерін атағаны бойынша жазады, түсіндіре алады, теңдеудің жазу ережесін сақтайды, қосу және азайту амалдарының байланысына сүйеніп шешеді.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Бас бармақпен бағалау

 

 

 

 

Сандық сәуле схемасы

 

 

 

 

 

Ламинат талған қағаз парағы

Маркер

 

«Бағдар шам» арқылы бағалау

 

 

 

 

 

 

Жазбаша кері байланыс

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Моншақ тармен жұмыс істегенде қауіпсіздік шаралар ды еске салу.

 

 

«Өзара жұптық» бағалау

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Өзін-өзі бағалау «Жетіс тік баспал дағы» бойынша

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«Смай линк» әдісі арқылы бағалау

стикермен

Автор:
Сабаншиева Нұрғайша Жабаевна, Алматы облысы ,Ұйғыр ауданы , Шонжы ауылы “Абай орта мектебі КММ