АВТОРЛЫҚ БАҒДАРЛАМА 10 сынып
Автор: Мұсабай Данияр Серданұлы, «Зияткер-Білім» ЖШС мектебінің, құқық негіздері пәнінің мұғалімі
Құқық –қауым мүшелерінің ортақ құндылықтар мен стандарттарға көзқарасын біріктіретін аса маңызды құндылық. Ол, бір жағынан, қауым мүшелеріне белгілі бір құқықтар беріп, міндеттер жүктеу арқылы өзара келісімге келіп,құқықтық қарым-қатынасқа түсуге мүмкіндік туғызады; екінші жағынан, сол нормаларды бұзғаны үшін мәжбүрлеу шараларымен жазалауды көздейді. Құқық- қоғамдағы мінез-құлықты реттейтін және қоғамның идеялары мен мақсаттарын бейнелейтін нормалар жиынтығы.
Құқық негіздері арналған 40 қадам кітабы оқушылар адам мен оның мінез-құлқын реттейтін нормалар, заңдар, қоғам, мемлекет пен құқық туралы білімдеріңді шыңдайтын боласыздар.
Оқулықтың мақсаты-мемлекет, құқық, құқық жүйесі туралы обьективті білім беру;мемлекеттік билік органдарының қызметін,құқық нормаларын талдау мүмкіндіктерін қалыптастыру; оқушылардың құқықтық санасы мен құқықтық мәдениетін дамыту; құқықтың негізгі салаларымен таныстыру; құқыққа қатысты өзекті мәселелерді анықтау; өз құқықтарын қорғауға көмегі тиетін тәжірибелік дағдыларын жетілдіру.
«Құқық негіздеріне 40 қадам» атты 34 сағаттық авторлық жоба оқушылардың құқықтық сауаттылығын арттыруға, заңға құрметпен қарауға және азаматтық жауапкершілікті қалыптастыруға бағытталған. Бағдарлама құқықтың негізгі ұғымдары мен қағидаларын кезең-кезеңімен түсіндіруді көздейді. Оқушылар Конституция, азаматтық, қылмыстық, еңбек және отбасы құқығы салаларымен танысып, құқықтық нормаларды күнделікті өмірде қолдану дағдыларын меңгереді.
Жоба барысында оқушылар құқықтық мәдениеттің маңызын түсініп, өз құқықтары мен міндеттерін білуге, заңды жолмен әрекет етуге үйренеді. 34 сағатқа есептелген құрылым құқықтық білімді жүйелі әрі қолжетімді түрде меңгеруге мүмкіндік береді.
Бағдарламаның нәтижесінде оқушылар құқықтық сауаттылық деңгейін көтеріп, қоғамдағы белсенді әрі жауапты азамат ретінде қалыптасуына жаңа мүмкіндіктер алады.
Бағдарламаның мақсаты
- Оқушылардың құқықтық сауаттылығын арттыру және құқықтық мәдениетін қалыптастыру.
- Конституция мен заңдардың қоғамдағы рөлін түсіндіру арқылы заңға құрмет сезімін тәрбиелеу.
- Азаматтардың құқықтары мен міндеттерін білуге және оларды күнделікті өмірде қолдануға үйрету.
- Әділдік, жауапкершілік, заңға бағыну сияқты құндылықтарды дәріптеу.
- Құқықтық білімді жүйелі түрде меңгерту арқылы оқушыларды қоғамдағы белсенді әрі жауапты азамат ретінде қалыптастыру.
Осы мақсаттар бағдарлама мазмұнын айқындап, оқушылардың құқықтық дүниетанымын кеңейтуге бағытталады.
Бағдарламаның міндеттері
- Құқықтың негізгі ұғымдары мен қағидаларын түсіндіру;
- Конституция мен заңдардың қоғамдағы рөлін таныстыру;
- Азаматтық, қылмыстық, еңбек және отбасы құқығы салалары бойынша базалық білім беру;
- Оқушылардың құқықтық мәдениетін қалыптастыру және құқықтық нормаларды өмірде қолдануға үйрету;
- Заңға бағыну, әділдік пен жауапкершілік құндылықтарын дәріптеу.
Бағдарламаның өзектілігі
Қазіргі қоғамда құқықтық сауаттылық – әрбір азаматтың өмірлік маңызды дағдысы. Жоба оқушыларды өз құқықтары мен міндеттерін білуге, заңды жолмен әрекет етуге және құқықтық мәдениетті сақтауға үйретеді. Бұл бағдарлама жас ұрпақтың құқықтық білімін нығайтып, олардың қоғамдағы белсенді әрі жауапты азамат болып қалыптасуына ықпал етеді.
Ғылымилығы
- Теориялық негізі: Бағдарлама құқық ғылымының негізгі ұғымдары мен қағидаларына сүйенеді. Конституциялық құқық, азаматтық құқық, қылмыстық құқық, еңбек және отбасы құқығы сияқты салалар ғылыми тұрғыдан жүйеленіп беріледі.
- Әдістемелік негізі: Оқыту мазмұны құқық теориясы мен тәжірибесін байланыстыра отырып, ғылыми деректерге, заңнамалық актілерге және ресми құжаттарға негізделген.
- Дәлелділігі: Құқықтық нормалар мен қағидалар нақты мысалдар арқылы түсіндіріліп, оқушылардың ғылыми ойлауын дамытуға бағытталады.
- Жүйелілігі: Бағдарлама құқық ғылымының құрылымына сәйкес кезең-кезеңімен құрастырылған, бұл оқушыларға құқықтық білімді бірізді меңгеруге мүмкіндік береді.
- Практикалық байланысы: Ғылыми теория құқықтық тәжірибемен ұштасып, оқушылардың күнделікті өмірде заңды қолдану дағдыларын қалыптастыруға ықпал етеді.
Жаңашылдығы
- Қадамдық құрылым: Құқықтық білімді 40 қадамға бөліп беру оқушыларға материалды жүйелі әрі жеңіл қабылдауға мүмкіндік береді.
- Интерактивті тәсілдер: Дәстүрлі дәрістермен қатар пікірталас, рөлдік ойындар, құқықтық жағдаяттарды талдау сияқты әдістерді қолдану оқушылардың белсенділігін арттырады.
- Практикалық бағыттылығы: Оқушылар құқықтық нормаларды тек теория жүзінде емес, өмірлік жағдайларда қолдануды үйренеді.
- Құндылықтарға негізделуі: Бағдарлама заңға құрмет, әділдік, жауапкершілік сияқты құндылықтарды дәріптеу арқылы құқықтық мәдениетті қалыптастыруға ықпал етеді.
- Қолжетімділік пен бейімделгіштік: Жоба мазмұны әртүрлі жастағы оқушыларға түсінікті тілде ұсынылып, заманауи қоғам талаптарына сәйкес бейімделген.
Қысқаша айтқанда, бағдарламаның жаңашылдығы – құқықтық білімді дәстүрлі оқыту әдістерінен шығып, оқушылардың өмірлік тәжірибесімен ұштастыра отырып, құқықтық мәдениетті қалыптастыруға бағытталуында.
